{"id":2702,"date":"2025-09-01T12:29:53","date_gmt":"2025-09-01T12:29:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bihar.coop\/konektatu-sendatzeko\/"},"modified":"2025-09-15T06:47:34","modified_gmt":"2025-09-15T06:47:34","slug":"konektatu-sendatzeko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/konektatu-sendatzeko\/","title":{"rendered":"Konektatu sendatzeko"},"content":{"rendered":"<h2>Bakardadea eta isolamendu soziala: OMEren txostena, konexio komunitarioa eta tokiko erantzuna Euskadin<\/h2>\n<h2>Bakardadearen eguneroko eszenak: abiapuntua<\/h2>\n<p><strong>Adineko pertsona batek<\/strong> goizero parkeko banku batean eguzkia hartzen du. Begirada bat gurutzatzeko, elkarrizketa bat edukitzeko, \u201cnola zaude?\u201d norbaitek galdetzeko itxaropenarekin bizitzan pasatzen ikusten du. Kale batzuetara, <strong>ama gazte batek<\/strong> bere haurtxoarekin bakarrik ibiltzera irten edo etxean sareak aztertzen geratzearen zalantza dauka. Eta institutu batean, <strong>nerabe batek<\/strong> bere gelako taldeen jakinarazpenak bosgarrenez isiltzen ditu, norbaitek bere azkenengo publikazioari erantzun dion aztertzen duen bitartean.<\/p>\n<h2>Bakardadea eta isolamendu soziala: mehatxu globala (OME)<\/h2>\n<p>Eszena horiek, egunerokoak bezain ikusezinak, <strong>Osasunaren Mundu Erakundeak<\/strong> osasun publikorako <strong>mehatxu globaltzat<\/strong> jo duen arazo baten azalera baino ez dira: <strong>bakardadea eta isolamendu soziala<\/strong>. <strong>OMEren Batzordeak Lotura Sozialari buruz egin berri duen txostenak<\/strong> mezu argi eta irmoa ematen du: <strong>osasun soziala osasun fisikoa edo mentala bezain erabakigarria da<\/strong>. Eta, hala ere, historikoki alde batera utzi da. 2014 eta 2023 artean, munduko <strong>sei pertsonatik bat<\/strong> bakarrik sentitu da. Deskonexio sozial horren ondorioak ez dira txikiagoak: gaixotasun kronikoak, narriadura kognitiboa, nahasmendu mentalak eta hilkortasun goiztiarra izateko arriskua handitzen dute. <strong>Bakardadea, OMEk dioen bezala, urtean 871.000 heriotza baino gehiagoren atzean dago.<\/strong><\/p>\n<h2>Deskonexio soziala elikatzen duten faktoreak<\/h2>\n<p>Txostenak deskonexio horretan eragiten duten faktoreen ibilbide zehatza egiten du: <strong>prekarietate ekonomikotik<\/strong> <strong>espazio publiko seguruen<\/strong> faltaraino, osasun arazoetatik hasi eta erretiroa, dolua, migrazioa edo amatasuna bezalako bizi trantsizioetaraino. <strong>Teknologiak<\/strong>, potentziala izan arren, isolatzeko modu berriak ere sortu ditu, bereziki gazteen artean. Eta, jakina, <strong>COVID-19aren pandemiak<\/strong> krisi latente bat areagotu zuen, harremanen eta egunerokotasunaren balioa ikusaraziz.<\/p>\n<h2>OMEren ekintza-esparru globala: bost zutabe<\/h2>\n<p>Egoera horren aurrean, txostena ez da diagnostikoan geratzen; aitzitik, <strong>ekintza-esparru globala<\/strong> proposatzen du, <strong>bost zutabe handitan oinarrituta: politika publikoak, ikerketa, esku-hartzeak, datuen neurketa eta parte-hartze soziala<\/strong>. Eta hemen, estrategien sare honetan, indarrez funtsezko norabide bat agertzen da: <strong>tokikoa, komunitarioa eta udalekoa<\/strong>.<\/p>\n<h2>Tokikotik erantzutea: kaleak, plazak eta osasun-zentroak<\/h2>\n<p>Izan ere, gure kale, plaza, etxe eta osasun zentroetan bakardadearen mina badago, erantzunak ere hor kontzentratu behar dira. <strong>Auzo-liburutegi<\/strong> horretan, <strong>gizarte-etxean<\/strong> eta <strong>lehen mailako arretako kontsultategian<\/strong> lotura bezain gizatiarra den zerbait sor daiteke. OMEk irmo baieztatzen du: <strong>komunitate indartsuagoak<\/strong> behar ditugu, <strong>harremanak babesteko sareak<\/strong>, <strong>azpiegitura sozialak<\/strong> eta elkarrekin egoteko aukerak, hitzordua eskatu edo sarrera ordaindu behar izan gabe.<\/p>\n<h2>Konexio-espazioak: parkeetatik irakurketa-klubetara<\/h2>\n<p>Parkea, eskola, garraio publikoa, kaleko banku bat edo irakurketa-klub bat diruditena baino askoz gehiago izan daitezke. Konexio-agertoki potentzialak dira, pertenentzia-sentimendua ereiten den espazioak. Eta, hain zuzen ere, espazio horiek leku bizi bihurtzeko gaitasun handiena duena udal-eremua da, non komuna ez den hitz huts bat, benetako esperientzia bat baizik.<\/p>\n<h2>Jardun aurretik entzun: ikerketa soziala eta ahots anitzak<\/h2>\n<p>Baina eraldaketa horiek funtziona dezaten, oinarrizko printzipio batetik abiatu behar dira: <strong>pertsonei entzutea<\/strong>. OMEren txostenak <strong>ikerketa soziala<\/strong> indartzeko premia nabarmentzen du, ez soilik ikuspegi kuantitatibotik, baita kualitatibotik ere. Ezinbestekoa da bakardadea nola bizi den, pertsonek zer harreman oztopo dituzten, kulturak, generoak, adinak edo testuinguru sozioekonomikoak nola eragiten duten jakitea. Zer esan nahi du \u201cbakarrik sentitzeak\u201d hiri bateko nerabe batentzat, landa ingurune bateko LGTBI+ gazte batentzat, hiru lan dituen emakume migratzaile batentzat?<\/p>\n<h2>Bihar Euskadin: entzute komunitarioko proiektuak<\/h2>\n<p>Ildo horretan, <strong>Bihar-ek<\/strong> gaur egun, <strong>Euskal Herriko hainbat lekutan<\/strong>, ikerketa sozialeko eta entzute komunitarioko proiektuak garatzen eta bultzatzen saiatzen ari da. Bakardadearen esperientziak, loturen hauskortasuna eta ahalmen komunitarioak sakon ulertzeko egiten du. <strong>Elkarrizketen<\/strong>, <strong>tailer parte hartzaileen<\/strong>, <strong>mapa kolektiboen<\/strong> eta <strong>diagnostiko kolaboratiboen<\/strong> bidez, lurraldean ainguratutako eta tokiko errealitate bakoitzera egokitutako erantzunak diseinatzeko aukera ematen duten ahotsak bildu nahi ditugu.<\/p>\n<h2>Zaintza Guneak: zaintzaren harreman-azpiegiturak<\/h2>\n<p><strong>Zaintza Guneak<\/strong> erantzun zehatz horietako bat dira: zaintza komunitarioko espazioak, elkargune gisa pentsatuak, elkarri laguntzeko eta lotura sozialak berreraikitzeko. <strong>Harreman-azpiegiturak<\/strong> dira, testuingurutik sortu eta testuingurura egokitzen direnak. Kontua ez da soilik zerbitzuak eskaintzea, baizik eta <strong>bizikidetza<\/strong>, <strong>elkarrizketa<\/strong> eta <strong>aintzatespena<\/strong> erraztea. Premia bat \u201cjustifikatu\u201d beharrik gabe joan daitekeen espazioak, egon, partekatu edo parte hartu nahi izatearekin nahikoa dena.<\/p>\n<h2>Ezagutzatik ekintzara: kultura erlazionala eta hobekuntza kolektiboa<\/h2>\n<p>Horrela, <strong>Bihar-ek<\/strong> txikitatik, hurbilekotik, egunerokotasunetik, OMEk funtsezkotzat jotzen duen zerbait sustatzen du: ezagutzatik ekintzara igarotzea, eta ekintzatik bizi baldintzak kolektiboki hobetzera igarotzea. Praktikan, ikerketaren zorroztasuna, plangintza estrategikoa, berrikuntza soziala eta konpromiso komunitarioa uztartzen dira. Zaratarik egin gabe, baina gehien axola duen lekuan joz. Kontua ez baita soilik programak sortzea edo kanpainak abiaraztea, baizik eta <strong>kultura erlazional<\/strong> bat eraikitzea. <strong>Elkarren zaintza<\/strong> balio partekatua izango duen kultura, non loturak ez diren luxu bat gutxi batzuentzat, baizik eta <strong>oinarrizko eskubide<\/strong> bat, osasunerako, hezkuntzarako edo etxebizitzarako sarbidea bezain garrantzitsua. &#8230;<\/p>\n<h2>Ekintza publikora deia: borondate politikoa eta pertsonak erdigunean<\/h2>\n<p>Azken batean, bakardadea ez da porrot indibiduala. <strong>Sintoma kolektiboa<\/strong> da. Eta, beraz, erantzun partekatuak eskatzen ditu. Erantzun horren lehen lerroa hiriak, herriak, auzoak izan daitezke. Dena ez da baliabideekin konpontzen, baina horiek gabe ere ezin da aurrera egin. <strong>Borondate politikoa<\/strong>, <strong>epe luzerako plangintza<\/strong> eta, batez ere, <strong>pertsonak erdigunean<\/strong> jarriko dituen begirada bat behar dira.<\/p>\n<h2>Ondorioa: konektatuta egotea gizarte bidezkoago eta gizatiarragoetarako<\/h2>\n<p>Azken finean, OMEk ondo adierazten duen bezala, <strong>konektatuta mantentzeak<\/strong> gure osasuna hobetzeaz gain, gure gizarteak <strong>erresilienteagoak, bidezkoagoak eta gizatiarragoak<\/strong> egiten ditu. Eta hori, askotan, gauza sinple batekin hasten da: agurtzea, plazan pixka bat gehiago geratzea, bestea nola dagoen galdetzea.<\/p>\n<p>Izan ere, <strong>parkeetako bankuetan<\/strong>, <strong>espaloietan<\/strong>, norbaitek bakarrik ez sentitzea espero duen leku horietan, <strong>gure komunitateen etorkizuna<\/strong> ere jokoan dago.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bakardadea eta isolamendu soziala: OMEren txostena, konexio komunitarioa eta tokiko erantzuna Euskadin Bakardadearen eguneroko eszenak: abiapuntua Adineko pertsona batek goizero parkeko banku batean eguzkia hartzen du. Begirada bat gurutzatzeko, elkarrizketa bat edukitzeko, \u201cnola zaude?\u201d norbaitek galdetzeko itxaropenarekin bizitzan pasatzen ikusten du. Kale batzuetara, ama gazte batek bere haurtxoarekin bakarrik ibiltzera irten edo etxean sareak aztertzen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2707,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-2702","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bloga"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2702"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2751,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions\/2751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bihar.coop\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}