Zaintza-sistema: axola duten ahotsak
Atzo, Cadena SER Euskadiko irrati-uhinetan, askotan saihesten dugun zerbait gertatu zen: zaintzaz hitz egin genuen. Ez modu teknikoan, ezta estatistika hotzekin ere, baizik eta ahotsekin, esperientziekin, gure etxeetan geratzen diren egiekin.
Programa xumea zen, baina indarrez betea, Soraya, Carolina, Ander eta Raquel entzutean, ezin baitzen saihestu norbera haien hitzetan ezagutzea.
Sorayak gogoratzen duena
Sorayak agerikoa dirudien baina askotan ahazten den zerbait gogoraraziz elkarrizketa hasi zuen: menpekotasunak eta zahartzeak guztioi eragiten digu. Ez da guretzat arrotza den arazo bat, ezta erakundeen gain bakarrik dagoen zama bat ere. Zaintza, hain zuzen ere, arazo kolektiboa da.
Carolinaren esperientzia
Ondoren, Carolinak aita edo ama baten inguruan bere bizitza berrantolatzeak zer esan nahi duen badakien alabak hitz egin zuen. Bere hitzak argiak ziren: anai-arreben arteko komunikaziorik gabe, familia-akordiorik gabe, ahulenak baztertuta gera daitezke. Eta ahultzen dena ez da arreta bakarrik, loturak ere bai.
Anderren “musika desberdina”
Anderrek beste ikuspegi bat eskaini zuen: Bihar ezagutu zuenean, “musika desberdina” entzun zuen. Agian norbaitek gauzak modu desberdinean egiten saiatzen ari zelako sentsazioa zen, hurbiltasun handiagoarekin, koherentzia handiagoarekin. Orain arte behintzat, hautsi ez den promesa.
Raquelen errealitatea, zaintzaile migratzailea
Eta azkenean, Raquelen ahotsa iritsi zen, zaintzaile migratzailea. Bere testigantza pitxer hotz bat izan zen: “Herrialde honetara iristen zarenean, ezer gabe iristen zara, beltzean lan egiten duzu, zure eskubideak urratzen dira”. Zaintza esperientzia bakoitzaren atzean, dedikazio istorio bat dago, bai, baina baita prekarietatearena ere. Raquelek besteak zaintzeak ezin duela esan nahi babesik gabe egotea gogorarazten digu.
Zer nolako gizartea izan nahi dugu?
Haiei entzutean, eztabaida ez dela hainbeste “menpekotasunarekin zer egin” sentitzen da, baizik eta zer nolako gizartea izan nahi dugun. Familia nekatuen menpe dagoen gizarte bat, beren kabuz moldatzeko. Edo zaintza zeregin partekatua dela aitortzen duen gizarte bat, erantzukizun partekatua, baliabideak, errespetua eta duintasuna eskatzen dituena.
Ispiluari begiratzea
Azkenean, zaintzaz hitz egitea ispilu bati begiratzea bezalakoa baita. Gaur zaintzen dutenen alde egon gaitezke; bihar, ezinbestean, zaintza behar dutenen alde egongo gara.
Oihartzuna duen amaiera
Programa oraindik ere oihartzuna duen esaldi batekin amaitu zen: Arreta jasotzen dutenak eta egunero mantentzen dutenak aitortzen dituen zaintza-sistema duin eta jasangarri bat eraiki behar dugu.
Duin eta jasangarri
Ez da lelo bat, helburu bat baizik. Duina, pertsona orok errespetuz zaindua izatea merezi duelako. Jasangarria, sistema bat ezin baita eraiki emakume gutxi batzuen sorbalda ikusezinetan, ia beti migratzaileak, ia beti bakarrik daudenak.
Galdera deserosoa (eta beharrezkoa)
Agian programa hau entzun ondoren geure buruari egin beharko geniokeen galdera sinplea baina deserosoa da: Unea iristen denean, zelan nahi dut niri zaintzea?
Edozein dela ere erantzuna, orain jardutera behartzen gaitu: politika justuagoak eskatzeko, erantzukizunak partekatzeko, zaintzaileen lana baloratzeko, gure familien barruan elkarrizketak irekitzeko.
Zaintza, ehun ikusezina
Zaintza ezin baita zama isila izan, ezta etxeko intimitatean ezkutuko kontua ere. Zaintza, hain zuzen ere, guztion bizitza eusten duen ehun ikusezina da.
Eta hura aitortzea, horri buruz hitz egitea eta gainean eraikitzea da, agian, aurrean dugun zereginenik gizatiarrena —eta premiazkoena—, nahiz eta eskualdeetako presidenteen azken bileran agendaren lehen 14 puntuetan ez aipatu.
